Merhabalar değerli okurlarım, takipçilerim.
Temmuz ayı içerisinde bir program için davetli olduğum Ardahan’da kaldığım o kısa süre içerisinde gidebildiğim, görüşebildiğim ve inceleyebildiğim kadarıyla elde ettiğim izlenim ve gözlemlerimi siz değerli okuyucularımla paylaşmak üzere hazırladığımız beş bölümlük yazı dizisinin ikinci bölümüyle karşınızdayız.
Şimdi Ardahan’ın kültür turizmi haritasına alfabetik sırayla bir göz atalım isterim.
Ardahan Merkez ve Öne Çıkan Değerler
- Ardahan Kalesi: Muhteşem bir yapı olmasına rağmen kalede gelen halkı karşılayacak bir çalışan ya da rehber bulunmuyor. Herkes gelip gezerek resim çektirip ayrılıyor. Hemen kalenin dışında yer alan AGARA adlı kafe orta sınıf bir işletme olmasına karşın fiyatlar Bodrum’u aratmayacak düzeyde; örneğin bir tost üç yüz lira seviyesinde. Yeşil alana servis yapılmıyor ve sadece küçük bir balkonla yetiniliyor. Bu durumun ilgililerce denetlenmesi gerektiğini düşünüyorum. Ayrıca kale içerisinde belediye ya da Kültür ve Turizm İl Müdürlüğünce küçük bir kafe açılarak halka daha ucuz yeme-içme imkânı sağlanabilir.
- Kura Nehri: Kıyıdaki en görkemli yapı olan Bungalov Evler, az kapasitesi nedeniyle yeterli konaklama imkânı sunamıyor ve kapasitenin artırılması gerekiyor. Sabah kahvaltısı ve öğle yemeği veriliyor; fiyatlar makul ancak yemekler kısa sürede bittiği için arkadan gelenler istifade edemiyor. Yaz aylarında bu kapasitenin mutlaka artırılması şart.
- Yalnızçam Kayak Tesisleri: Dünya harikası bir yer olan tesiste teleferik, otel, kafe ve restoran mevcut ancak yeterli hizmet üretilemiyor. İl Özel İdaresine ait bu tesislerin yaz ve kış turizmine uygun olduğu, özellikle kentin otel kapasitesinin yetersizliği göz önüne alındığında yılın genelinde değerlendirilebileceği görülüyor. Ancak özellikle yaz aylarında bu muhteşem yapının atıl kaldığı ve turizm koşullarında hizmet üretemediği ortadadır. Bu tesisin Valilik tarafından bir an önce turizm koşullarında ruhsatlandırılarak faaliyete geçirilmesi gerekir.
- İl Müdürlüğü ve Dernek Çalışmaları: İl Turizm yetkililerinden aldığımız bilgilere göre Ardahan’da çok daha turistik ve kültürel yerler bulunuyor ve bunlar bölgeye kazandırılmaya çalışılıyor. Damal bebeğine benzer Pantuş Bebek adında yeni bir ürünün geliştirildiğini, ayrıca bir Ardahan Folklör Ekibi kurulduğunu öğrendik. Bu ekibin kıyafet eksiğinin, yeni kurulan Ardahan İli Turizmi Geliştirme Derneği tarafından karşılanması yönünde talepler olduğu gözlendi.
Çıldır ve Çevresi
Gidebildiğimiz kadarıyla gördüğümüz manzara, Çıldır’ın da Ardahan gibi yaz ve kış turizmine uygun bir doğa harikasına sahip olduğunu gösteriyor. Ancak gel gör ki otuz kırk yıl öncesinde bıraktığımız Çıldır’dan çok da farklı bir manzara bulamadık.
- Çıldır Şeytan Kalesi: Oldukça muhteşem bir yapı. Özel ve kamu ortaklığıyla yapılan Mozeret Tepesi Seyir Terası mükemmel olmuş; hemen yanında ihtiyaç duyulan bir kafe için de temel atılmış. Fakat bu tepede halkın çevreyi kirlettiğini ve genel temizliğin yetersiz olduğunu gördük. Umarım bu uyarılarımızla birlikte bu eksiklikler giderilir.
- Âşık Şenlik'in Evi: Âşık Şenlik'in yıkılan evi içimizi burktu. Bu değerli âşığımızı yüceltmek ve tanıtmak istiyorsak, öncelikle yaşadığı evin acilen restorasyonunun yapılması gerekir. Bu konuda Ardahan Valiliğine ve Çıldır Kaymakamlığına önemli görevler düşmektedir.
- Çıldır Gölü: Yaz ve kış turizmine ev sahipliği yapan muhteşem bir doğa harikası olmasına karşın, gelen yerli ve yabancı turistlerin ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde turizm ruhsatlarına sahip değil. Valiliğin yaptırmış olduğu bungalov evler ve tesisler kapalı durumda ve hizmet üretemiyor. Özel teşebbüsler kiralıyor ancak turizme dönük işletme ruhsatı alamadıkları ve kâr edemedikleri için tesisleri bırakıp gidiyor. Restoranlardaki fiyatlar ise İstanbul’u aratmayacak ölçüde yüksek; bu nedenle denetlenmeleri şart. Öte yandan, beş-altı yıldır Çıldır Gölü İskelesi patlamış durumda; yerine yenisi yapılamadığı için yüzmesi gereken tekne kıyıda askıda bekliyor. Çıldır Kaymakamlığı ve Ardahan Valiliğinin bu duruma bir an önce el atması gerekmektedir. Basiretli bir yönetici bu iskeleyi hayırsever bir iş insanına bile rahatlıkla yaptırabilir.
Damal İlçesi
Damal ilçemiz, doğa harikası olan ve Allah’ın bölgeye bir lütfu olarak öne çıkan Atatürk Silüeti'nin dağa yansımasıyla biliniyor. Hatta yakın bir süreçte Ardahan Valiliğinin organize ettiği Bisiklet Festivali ile bu bölge daha da tanınır hâle geldi.
Ancak seyir terası yapılmış ve oturma alanları oluşturulmuş olmasına rağmen, gelen insanların güneşten korunabileceği bir kamelya ya da bir bardak çay, su ve temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği olanaklar bulunmuyor. Oysaki Yukarı Gündeş Köyü Muhtarlığı köy adına bir otopark alanı oluşturup cüzi bir rakamla düzen sağlasa, küçük kamelyalar kurarak köy halkının sırayla gelen konuklara ücretli ikramlarda bulunmasını sağlasa; hem köy halkı ve muhtarlık kazanır hem de etraf daha tertipli ve temiz bir görünüme kavuşur.
(Göle, Hanak ve Posof ilçelerimize bu seyahatimizde gidemediğimiz için bu aşamada bir değerlendirmede bulunmak istemiyorum. İlerleyen zamanlarda bu ilçelerimizi ziyaret ettiğimizde gözlem ve değerlendirmelerimizi elbette aktaracağız.)
Yaşar Geler
İhbar Hattı