Prof. Dr. Ramazan KORKMAZ
  Güncelleme: 24-11-2020 09:03:00   29-10-2020 19:17:00

Cumhuriyetimiz Turnalarınİnsan Olmaya Geldim

Nimri Dede, büyük Anadolu bilgelerinden biri idi; Keban'ın  Nimri  Köyünde yaşadı ve öldü. Söyledikleri bir faninin ömrünü aşan derinliğe  ve zenginliğe  sahipti; ilim dünyamız bu büyük değere bigâne kaldı. Eskiden Araptan ve Farstan daha sonra da Batıdan ezberlediklerini  tekrar etmeyi marifet sayan şanlı ilim dünyamız (!), Varoluşçuların defterini bir kıtayla düren Nimri Dede'ye hala erişebilmiş değil;

                "Süregeldim aşk meyini içerek 
                Her bir akı karasından  seçerek
                Varlık dağlarını delip geçerek
                 Düzde ben bir insan olmaya geldim"
İnsan, sanıldığı gibi olmuş- bitmiş bir varlık değil, olması gereken bir varlıktır. İnsan olmak için  varlığın engelleyici tuzaklarına düşmemek; yani varlığımız  ile özümüz arasına dünyalık nesneleri yığmamamız gerekiyor; zira bu nesneler/şeyler zamanla özü kuşatır, istila eder; varlığımız/sözümüz, özümüze erişemez hale gelir ve özümüz çürür; Sivaslı Noksani'nin "Özü çürük imiş duyduk sonradan" dizesi, böylesine bir olmamışlığa, taşlaşmaya ve çürümeye yapılan sitemli bir göndermedir. 
İnsan olmak, hakkı ve adaleti bilmeyi, işlemeyi;  iyiyi ve kötüyü, haramı ve helali ayırt etmeyi, yani akı karadan seçmeyi ama 'her bir akı karasından -bir defa değil  -her an/sürekli- seç'meyi gerekser; böyle bir insan, kendi varlığından varoluşunu seçecek, kuracak ve geliştirecek yetkede, farkındalıkta bir insandır; kendisi ve diğer varolanlar hakkında düşünebilecek, eyleyebilecek ve tasarrufta bulunabilecektir; böylesi farkındalık düzeyine  erişmiş olmayı bazı düşünürler 'dasein'' sözüyle ifâde eder. Aciz bir kul psikolojisinden kendisi ve tüm varolanlar için ' her bir  akı karasından seçebilen' donanımdaki bir bireye dönüşmek, insan olmanın; daha önemlisi düzgün bir insan olmanın en önemli aşamalarından biridir. Böylesine 'düzgün insan'lardan kurulu bir toplumda;  insanların gözlerinin içine bakarak yalan söyleyemezsiniz, haksızlık yapamazsınız ve haram yiyemezsiniz; bu tür insanlar, yalnış yaptığınızda karşınızda durur ve sizi bir deniz feneri gibi doğruya, hakikate  davet -bazen icbar-  eder. Ne var ki, düzgün bir insan; içi boşaltılmış sözlerle, düşünce kusmuğu sloganlarla  ve sürü kenetleşmesiyle olmuyor; çaba ve cehd istiyor; "İkilik  kirini içimden atıp/ Özde ben bir insan olmaya geldim. Taht kuralı ariflerin gönlüne/ Sözde ben  bir insan olmaya geldim"
Özde/özü doğru ve sözde/sözü doğru bir insan olmak için; öncelikle ikilik kirini içinden atması, arınması şarttır; içimizdeki ikilik kir''i, insanî zaaflarla ruhumuzu aşağılara çeken ve özümüze prangalar vurmaya kalkan  bütün olumsuzluklar bütünüdür; insanı taşlaştırır. Lakin ikilik kirini içimizden söküp atmak da tek başına yetmez ; bir yola girmek ve bir yolu yürümek de lazımdır; bu yol da ışıklı hayatların aydınlattığı ariflerin/ sadıkların/ enbiyanın yoludur; denenmiş, sahih, emin yol...

Toplumları var edecek ve yaşatacak şey; çıkarlarından daha önemli değerlerin olduğunu bilen, düzgün, kişilik sahibi bireylerin yetişmesine bağlıdır; zira özü eğri/çürük insanlarla -ünvanları, makamları ne olursa olsun- bir yere varılması, nihai başarı elde edilmesi imkansızdır.  
Dünya malı/varlık, çoğu zaman oltanın ucundaki yem gibi, insanı tora/tuzağa çeker ve bütün özünü çürütecek  süreçleri başlatabilir. Bu yüzden insan  olmak için, varlığın bu engelleyici yönüne kanmamak ve tuzaklanmış  varlık dağlarını kararlılıkla  delip geçmek gerekiyor.
Elbette bütün bunlar da aşk ile olmalıdır; "Süregeldim aşk  meyini içerek" dizesi, dünyanın aşk üzre döndüğüne işaret eder. Zira Koca Yunus,  "Aşkı olmayan gönül misali taşa benzer" der ve devam eder "Taş gönülde ne biter/ Dilinde ağu tüter/ Nice yumuşak söylese/ Sözü savaşa benzer. " Yunus Emre, aşkın terbiye etmediği bir gönlün  duyarsızlaşacağını yani taşlaşacağını; ne kadar yumuşak/ kibar konuşmaya çalışsa yine de sözüyle  herkesle savaşacağını, söyler. Gönlü taşlaşmış biri, aslında varlığın özüne, hayatın kendisine yabancıdır, düşmandır. Böylesine atık bir postülata dönüşmüş biri; asık surat, çatık kaş ve cehennemleşen yüzüyle  hayata yüktür. 
Aşk , eriştirici ve dönüştürücü bir değer olarak insanı kendi ile, dünya ile yüzleştirir ve sınırlarını  keşfetmeyi öğretirken; gönlü de yumuşatır  dolayısıyla sözü ve eylemleri daha insanî bir edaya  büründürür; bu oluş 'süregel/en' bir devamlılığa sahiptir. İrfan kültürümüzde  iyliğin ve oluşun sürekliliği makbuldür; konjonktür duruşlar, yasak savma kabilinden çözümler ve kişiliksiz   sevinçlere iltifat edilmez.   Bu yüzden Nimri Dede "özde  insan olma"yı,  varoluşun temel amacı ve ana hamlesi sayar.
İrfan kültürümüzün bu duru kaynakları anlaşılmadan, bir Türk felsefesinden bahsetmek hemen hemen imkansızdır... 
Üzerinde yaşadığımız toprakların rüyasını gören nesiller yetiştirmeden, nitelikli bir kalkınma hamlesi yapamayacağımız gibi o topraklara ilanihaye sahip olmanız da mümkün değildir. Yapmamız gereken tek şey, memleketimizde "el gibi dolaşma/dan" arı ve duru pınarlarımızdan ruhumuzu kandırmak ve dünyaya, dünyanın birikimiyle  bu büyük değerleri anlatmaktır. Unutulmamalı ki, kendisi ol/a/mayan insanlar ve toplumlar  asla başkası da olamazlar; zira milliyet gibi insanlık da olmuş bitmiş bir şey değil; sürekli olan, olması gereken bir şeydir/fenomendir. Koca Yunus "Her dem yeniden doğarız/ Bizden kim usanası " derken, aslında Nimri Dede'nin "olmaya gelmiş" insanına ait ruh kodlarına da vurgu yapar.  
Milli Eğitim Bakanlığı, pek çok lüzumsuz ezber bilgi yerine; çocuklarımızı, irfan kültürümüzün bu duru ve temiz kaynakları ile bir an önce buluşturmalıdır...
Zira bu kaynaklar, Antheus'un toprağı gibidir; onunla  temas eden herkesi yeniden doğuracaktır...

( Not: Nimri Dede'nin şiirleri, Prof. Dr. Ahmet BURAN'ın  büyük gayretiyle  kitaplaşmıştır (Manas Yayıncılık); kendisine teşekkür ediyoruz. )

  • Bu yazı 15181 defa okunmuştur.
  FACEBOOK YORUM
Yorum

  YAZARIN DİĞER YAZILARI

PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 38 33 2 3 92 26 102 +66
2 Fenerbahçe 38 31 1 6 99 31 99 +68
3 Trabzonspor 38 21 13 4 69 50 67 +19
4 Başakşehir FK 38 18 13 7 57 43 61 +14
5 Kasımpaşa 38 16 14 8 62 65 56 -3
6 Beşiktaş 38 16 14 8 52 47 56 +5
7 Sivasspor 38 14 12 12 47 54 54 -7
8 Alanyaspor 38 12 10 16 53 50 52 +3
9 Çaykur Rizespor 38 14 16 8 48 58 50 -10
10 Antalyaspor 38 12 13 13 44 49 49 -5
11 Gaziantep FK 38 12 18 8 50 57 44 -7
12 Adana Demirspor 38 10 14 14 54 61 44 -7
13 Samsunspor 38 11 17 10 42 52 43 -10
14 Kayserispor 38 11 15 12 44 57 42 -13
15 Hatayspor 38 9 15 14 45 52 41 -7
16 Konyaspor 38 9 15 14 40 53 41 -13
17 MKE Ankaragücü 38 8 14 16 46 52 40 -6
18 Fatih Karagümrük 38 10 18 10 49 52 40 -3
19 Pendikspor 38 9 19 10 42 73 37 -31
20 İstanbulspor 38 4 27 7 27 80 16 -53
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 34 24 7 3 77 31 75 +46
2 Göztepe 34 21 6 7 60 20 70 +40
3 Sakaryaspor 34 17 8 9 50 35 60 +15
4 Bodrumspor 34 15 7 12 43 22 57 +21
5 Çorum FK 34 16 10 8 55 36 56 +19
6 Kocaelispor 34 16 11 7 48 41 55 +7
7 Boluspor 34 15 11 8 33 35 53 -2
8 Gençlerbirliği 34 13 9 12 39 33 51 +6
9 Bandırmaspor 34 13 10 11 49 32 50 +17
10 Erzurumspor FK 34 12 11 11 30 34 44 -4
11 Ümraniyespor 34 12 15 7 40 47 43 -7
12 Manisa FK 34 9 12 13 40 40 40 0
13 Keçiörengücü 34 10 14 10 34 43 40 -9
14 Adanaspor 34 11 17 6 28 45 39 -17
15 Şanlıurfaspor 34 9 14 11 32 37 38 -5
16 Tuzlaspor 34 9 14 11 35 47 38 -12
17 Altay 34 5 25 4 16 76 10 -60
18 Giresunspor 34 2 28 4 16 71 7 -55
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 36 26 5 5 83 29 83 +54
2 Van Spor FK 36 24 6 6 63 37 75 +26
3 Bucaspor 1928 36 21 5 10 54 25 73 +29
4 1461 Trabzon FK 36 21 6 9 71 39 72 +32
5 Ankaraspor 36 15 8 13 45 35 58 +10
6 Yeni Mersin İdman Yurdu 36 16 10 10 50 36 58 +14
7 Beyoğlu Yeniçarşıspor 36 15 14 7 47 38 52 +9
8 Karacabey Belediye Spor 36 13 11 12 43 37 51 +6
9 Ankara Demirspor 36 15 16 5 43 46 50 -3
10 Diyarbekir Spor 36 12 15 9 39 41 45 -2
11 Kırklarelispor 36 11 14 11 33 41 44 -8
12 Altınordu 36 10 13 13 45 39 43 +6
13 Hes İlaç Afyonspor 36 10 14 12 25 38 42 -13
14 Serik Belediyespor 36 10 16 10 29 45 40 -16
15 Nazilli Belediyespor 36 11 16 9 38 57 39 -19
16 Zonguldak Kömürspor 36 11 17 8 41 57 38 -16
17 Kırşehir Futbol SK 36 5 23 8 38 76 23 -38
18 Bursaspor 36 6 22 8 28 64 23 -36
19 Adıyaman FK 36 4 25 7 28 63 19 -35
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 28 22 2 4 67 18 70 +49
2 Aliağa Futbol A.Ş. 28 19 0 9 60 18 66 +42
3 Ayvalıkgücü Belediyespor 28 15 6 7 40 25 52 +15
4 52 Orduspor FK 28 14 7 7 40 28 49 +12
5 İnegöl Kafkas GK 28 13 7 8 37 30 47 +7
6 Edirnespor 28 13 10 5 45 28 44 +17
7 Mardin 1969 Spor 28 12 11 5 40 34 41 +6
8 K.Çekmece Sinopspor 28 10 10 8 41 31 38 +10
9 Karabük İdmanyurdu Spor 28 10 13 5 27 44 35 -17
10 Artvin Hopaspor 28 9 12 7 33 29 34 +4
11 Talasgücü Belediyespor 28 10 14 4 34 45 34 -11
12 Kırıkkalegücü FK 28 8 15 5 31 42 29 -11
13 Gümüşhanespor 28 4 14 10 25 49 22 -24
14 Malatya Arguvanspor 28 3 21 4 21 57 13 -36
15 Tarsus İdman Yurdu 28 2 22 4 20 83 10 -63
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/08/2024 Alanyaspor vs Eyüpspor
 09/08/2024 Antalyaspor vs Göztepe
 09/08/2024 Bodrum FK vs Gaziantep FK
 09/08/2024 Çaykur Rizespor vs Başakşehir FK
 09/08/2024 Fenerbahçe vs Adana Demirspor
 09/08/2024 Galatasaray vs Hatayspor
 09/08/2024 Kasımpaşa vs Konyaspor
 09/08/2024 Samsunspor vs Beşiktaş
 09/08/2024 Sivasspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/05/2024 Kocaelispor 0 - 2 Sakaryaspor
 11/05/2024 Erzurumspor FK 0 - 4 Eyüpspor
 11/05/2024 Boluspor 2 - 1 Çorum FK
 11/05/2024 Göztepe 1 - 1 Bodrum FK
 11/05/2024 Adanaspor 1 - 0 Bandırmaspor
 11/05/2024 Tuzlaspor 1 - 1 Gençlerbirliği
 11/05/2024 Şanlıurfaspor 2 - 0 Manisa FK
 10/05/2024 Giresunspor 1 - 2 Ümraniyespor
 10/05/2024 Keçiörengücü 1 - 1 Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/04/2024 Malatya Arguvanspor 3 - 4 Talasgücü Belediyespor
 27/04/2024 Gümüşhanespor 2 - 4 Kepezspor FAŞ
 27/04/2024 Artvin Hopaspor 0 - 1 52 Orduspor FK
 27/04/2024 Mardin 1969 Spor 4 - 2 İnegöl Kafkas GK
 27/04/2024 Tarsus İdman Yurdu 1 - 1 Karabük İdmanyurdu Spor
 27/04/2024 Ayvalıkgücü Belediyespor 1 - 0 Edirnespor
 27/04/2024 Aliağa Futbol A.Ş. 6 - 3 Kırıkkalegücü FK
HABER ARŞİVİ
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
YUKARI