Kars’ın Nefesi, Anadolu’nun Sesi: Maksut Feryadi ile Yarım Asır

Anadolu toprakları, binlerce yıldır bağrından kopardığı ezgilerle, dertli başların dermanı, suskun dillerin tercümanı olmuştur. Bu kadim geleneğin günümüzdeki en gür ve en yanık seslerinden biri kuşkusuz Aşık Maksut Feryadi’dir. Geçtiğimiz günlerde sanat hayatının 50. yılını kutlayan Feryadi, sadece bir ozan değil; Kars, Ardahan ve Iğdır’ın, yani serhat boylarının yaşayan hafızasıdır.

​Onun hikayesi, 1961 yılında Kars’ın Arpaçay ilçesinde, o zamanki adıyla Sosgert, bugünkü adıyla Taşdere köyünde başlar. Köyün sert kışı, kerpiç duvarların arasından sızan tezenesiyle ısınan küçük bir çocuk... Maddi imkansızlıklar eğitim hayatını yarıda kesse de, o ruhundaki büyük boşluğu babasından aldığı ilk bağlama dersleriyle, yani "Gönül Mektebi" ile doldurmuştur.

​Ustaların İzinde, Bir Mahlasın Peşinde
​Feryadi’yi sıradan bir mahalli sanatçıdan ayıran en büyük özellik, geleneğin süzgecinden geçmiş olmasıdır. O, aşıklık geleneğinin son büyük temsilcilerinden biri olan Sosgertli Hicrani’nin rahle-i tedrisinden geçmiş, mahlasını bizzat ustasının elinden almıştır.

​Zamanla sadece usta malı söylemekle kalmamış; kendi sözünü, kendi feryadını sazının tellerine dökmüştür. Bugün dönüp baktığımızda arkasında bıraktığı devasa mirası görebiliyoruz:

​15 adet albüm,
​Sayısız ödül ve birincilik,
​Ders kitaplarına giren şiirler,
​Ve gönüllerde yer eden yüzlerce eser...

​Harvard’dan Sosgert’e Uzanan Bir Köprü
​Maksut Feryadi’nin başarısı sadece Doğu Anadolu’nun yaylalarında yankılanmakla kalmadı. O, Türk halk şiirinin ve aşıklık geleneğinin evrensel gücünü dünyaya kanıtlayan bir elçi oldu. Dünyanın en saygın eğitim kurumlarından biri olan Harvard Üniversitesi tarafından ABD’ye davet edilmesi, bu geleneğin sadece "yerel bir folklor" değil, dünya çapında bir "edebi ekol" olduğunun en somut kanıtıdır.
​Onun şiirlerini topladığı "Sular Yandı" (2007) adlı eseri, bugün sadece edebiyatçıların değil, halkın her kesiminin başucunda yer almaktadır. Henüz 1993 yılında adına hazırlanan lisans tezi ise sanatının daha o yıllarda akademik bir değer kazandığını göstermektedir.

​Halk Ozanları Kültür Evi: Geleceğe Miras
​Feryadi, sadece geçmişi yaşatan değil, geleceği inşa eden bir isimdir. 1996 yılında kurduğu Halk Ozanları Kültür Evi ile yeni yeteneklerin yetişmesine öncülük etmiş, aşık atışmalarının ve sözlü kültürün tozlu raflara kalkmasını engellemiştir.

​"Aşıklık, sadece saz çalıp türkü söylemek değildir; aşıklık halkın derdiyle dertlenmek, mazlumun sesi olmaktır."
​Maksut Koca, nam-ı diğer Aşık Maksut Feryadi, 50 yıldır bu düsturla yürüyor. Sazının teline her vuruşunda Kars’ın rüzgarını, Ardahan’ın asaletini ve Iğdır’ın bereketini bizlere hatırlatıyor.
​50. sanat yılın kutlu olsun usta! Anadolu seninle daha zengin, türküler seninle daha güçlü. Nice yarım asırlara, sazın susmasın, sözün solmasın...