İnsan, çoğu zaman dış dünyayı izlediğini sanır. Oysa fark etmeden kendi iç dünyasının yansımalarını seyreder. Beğendiğimiz, kızdığımız, hayran kaldığımız ya da tahammül edemediğimiz ne varsa; aslında bir şekilde bizden bir iz taşır. İşte hayatın en sade ama en sarsıcı gerçeği: Başkasında gördüğün, sendeki yankıdır.
Birini aşırı kibirli bulduğumuzda, belki de içimizde bastırdığımız bir üstünlük duygusu vardır. Birinin özgüvenine hayran kaldığımızda, içimizde filizlenmek isteyen ama cesaret bulamayan bir taraf konuşuyordur. İnsan, başkalarında en çok kendiyle ilgili olanı fark eder. Çünkü zihin, tanımadığı şeyi değil; bildiğini seçer, yakalar ve büyütür.
Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bir durumdur bu. Bir ortamda herkes aynı kişiyi görür ama herkes farklı yorumlar yapar. Kimi “ne kadar samimi” der, kimi “fazla yapmacık” diye düşünür. Değişen kişi değildir; değişen, bakanın iç dünyasıdır. Çünkü insan, dışarıyı değil; içindeki filtreden geçen görüntüyü yorumlar.
Bu durum sadece olumsuzluklar için geçerli değildir. Birinde gördüğümüz iyilik, merhamet ya da dürüstlük de bizde var olan ama belki de yeterince ortaya çıkmamış değerlerin yansımasıdır. Başkasındaki güzelliği fark edebilmek bile, aslında o güzelliğe sahip olmanın bir işaretidir. Çünkü yok olan bir şeyi tanımak mümkün değildir.
Ancak burada önemli bir eşik vardır: Farkındalık. Eğer kişi bu aynayı doğru okuyamazsa, hayatı boyunca suçu dışarıda arar. Sürekli insanlardan şikâyet eder, kırılır, öfkelenir ama aslında kendine hiç bakmaz. Oysa biraz durup düşünse, gördüğü her şeyin bir ipucu taşıdığını fark edebilir.
Birine karşı yoğun bir tepki verdiğimizde, kendimize şu soruyu sormak gerekir: “Bu durum bana neden bu kadar dokundu?” Çoğu zaman cevap dışarıda değil, içimizde saklıdır. Belki geçmişte yaşanan bir kırgınlık, belki bastırılmış bir duygu ya da kabul etmek istemediğimiz bir yönümüz… Hepsi bir gün karşımıza bir “başkası” olarak çıkar.
Hayat, bu yönüyle kusursuz bir öğretmendir. Karşımıza çıkan insanlar tesadüf değil; çoğu zaman bize kendimizi anlatan aynalardır. Kimi sabrımızı, kimi sevgimizi, kimi de en zayıf noktalarımızı gösterir. Bu yüzden yaşadığımız her etkileşim, aslında bir iç yolculuğun kapısını aralar.
Elbette bu bakış açısı kolay değildir. İnsan, hatayı kendinde aramaya alışık değildir. Daha kolay olan, parmağı karşıya uzatmaktır. Ancak gerçek değişim, o parmağı kendimize çevirdiğimizde başlar. Çünkü dış dünyayı değiştirmek zor, ama iç dünyayı dönüştürmek mümkündür.
Sonuç olarak; hayat bize sürekli konuşur. İnsanlar aracılığıyla, olaylar aracılığıyla, hatta en küçük detaylarla bile… Mesele, bu dili anlayabilmekte. Eğer gördüğümüz her şeyi bir “ayna” olarak kabul edebilirsek, artık hayat sadece yaşanan bir süreç değil; aynı zamanda derin bir farkındalık yolculuğuna dönüşür.
Unutmamak gerekir:
Dünya sana ne gösteriyorsa, biraz da sen osun.
Necmettin Aslan
İhbar Hattı
