Av. Emin Azeri
Yazan: Ahmet Demirbaş
Psikolog
Hukukçu kimliğinin yanında Ardahan’ın tarihine ve kültürüne büyük katkılar sunmuş bir memleket aydını.
Şehirleri büyük yapan sadece binalar, yollar ya da meydanlar değildir. Bir şehrin gerçek değeri; o şehrin tarihini bilen, geçmişini koruyan ve memleketine gönül vermiş insanlarla ölçülür. İşte Ardahan’ın yetiştirdiği bu kıymetli isimlerden biri de Av. Emin Azeri’dir.
1940 yılında Ardahan’da dünyaya gelen Emin Azeri, ilk ve orta öğrenimini memleketinde tamamladıktan sonra lise eğitimini Trabzon’da sürdürmüş, üniversite öğrenimini ise Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde tamamlayarak hukukçu kimliğiyle meslek hayatına adım atmıştır.
1965-1966 yıllarında yedek subay öğretmen olarak Polatlı’nın bir köyünde görev yapan Azeri, daha sonra 1967 yılında Çubuk’ta ve 1968 yılında Gölbaşı’nda öğretmenlik yapmıştır. Bu görevler onun Anadolu’nun farklı bölgelerini tanımasına ve halkın yaşamına yakından tanıklık etmesine vesile olmuştur.
1970 yılında avukatlık stajını tamamlayan Av. Emin Azeri, uzun yıllar memleketi Ardahan’da avukatlık yapmış, 1992 yılından sonra ise İzmir’de meslek hayatını sürdürmüştür. 2019 yılı başlarında emekli olmasına rağmen Ardahan’a olan ilgisi ve bağlılığı hiçbir zaman azalmamıştır.
Emin Azeri yalnızca bir hukukçu değildir. O aynı zamanda memleketinin tarihine ve kültürüne gönül vermiş bir araştırmacı ve kültür insanıdır. Bu amaçla gönül yoldaşlarıyla birlikte Ardahan’ı Tanıtma ve Güzelleştirme Derneğini kurarak Ardahan’ın tanıtılması ve tarihinin yaşatılması için önemli çalışmalara öncülük etmiştir.
Bu çalışmalar kapsamında tarihçi M. Fahrettin Kırzıoğlu ile birlikte Posof Kol Zaferi kutlamalarının ilk kez yapılmasına öncülük etmiş, Ardahan’ın Selçuklular tarafından fethi ve kurtuluşu üzerine birçok konferans düzenlemiştir.
Av. Emin Azeri’nin en değerli çalışmalarından biri de sözlü tarih alanında olmuştur. Bölgede yaşanan acı olayların unutulmaması için, özellikle Ermeni çetelerinin bölgede gerçekleştirdiği katliamların canlı tanıklarıyla görüşerek onların hatıralarını kayıt altına almıştır. Bu çalışmalar, Ardahan’ın tarihî hafızası açısından büyük önem taşımaktadır.
Uzun yıllar Ardahan’da yayımlanan 23 Şubat Gazetesi’nin mesul müdürlüğünü yapan Azeri, kaleme aldığı yazılarla Ardahan’ın yakın tarihine ışık tutmuştur. Aynı zamanda “Ardahan ve Yöresi İlginç Olaylar” ile “Selefim Kemal Kaya” adlı eserleriyle Ardahan’ın kültür ve tarih dünyasına kalıcı katkılar sunmuştur.
Emin Azeri, uzun yıllara dayanan yaşam serüveninden süzülen birçok anı ve hikâyeyi ilginç anekdotlarla okurlara aktarmaktadır. Anlattığı olaylar sadece bir bölgenin hatıraları değil, aynı zamanda Anadolu insanının hayatından kesitlerdir. Bu hikâyeler her ne kadar Ardahan ve komşu iller olan Kars, Artvin, Erzurum ve Iğdır çevresinde geçse de, aslında Anadolu’nun ortak hikâyesini anlatır.
Ünlü düşünür İbn Haldun’un “Coğrafya kaderdir” sözü belki de en çok bu tür hatıraları okurken anlam kazanır. İnsan yaşadığı coğrafyanın iklimini, zorluklarını, kültürünü ve yaşam biçimini hayatına yansıtır. Nitekim Emin Azeri de Doğu Anadolu’nun yaşam şartlarını anlatırken şu önemli tespitte bulunur:
Doğu Anadolu Bölgesi’nde ve dolayısıyla Ardahan ve yöresindeki iklim şartları, diğer bölgelerimizdeki iklim şartlarından çok daha farklıdır. Elbette bu durum, burada yaşayan insanların yaşam şartlarını ve üretim biçimlerini de etkilemektedir.
İşte bu farklılıkları, ‘ilginç’ olarak nitelendirdiğimiz olaylarda da görmek mümkündür.
Bugün geriye dönüp baktığımızda Av. Emin Azeri’nin sadece bir hukukçu değil, aynı zamanda Ardahan’ın kültürünü, tarihini ve hatıralarını gelecek kuşaklara aktaran önemli bir kültür insanı olduğunu görüyoruz.
Memleketine gönülden bağlı bu kıymetli büyüğümüze sağlıklı ve huzurlu uzun ömürler diliyorum. Çünkü şehirlerin gerçek zenginliği, Emin Azeri gibi memleket sevdalısı insanlarıdır.
10.3.2026 - İstanbul
Ahmet Demirtaş
İhbar Hattı
