BİR ÖMRÜN ARDINDA KALAN İZ

MİKAİL KAYA

Emekli Öğretmen 

 

BİR ÖMRÜN ARDINDA KALAN İZ

 

Yazan: Ahmet Demirbaş

Psikolog

 

Bazı hayatlar, yalnızca yaşanmış yılların toplamı değildir. Ardında yetiştirilen öğrenciler, kurulan dostluklar, verilen mücadeleler ve gelecek kuşaklara bırakılan eserler vardır. Mikail Kaya’nın hayatı da böyle bir emek ve sorumluluk hikâyesidir.

 

27 Mart 1941’de Ardahan’ın Değirmenli Köyü’nde başlayan yaşamı, öğretmenlikten yurt dışı görevine, yerel yönetimden sivil toplum çalışmalarına ve yazarlığa uzanan uzun bir yolculuğa dönüştü.

 

Köyden öğretmen okuluna

 

İlköğrenimini köyünde, ortaöğrenimini Ardahan Ortaokulu’nda tamamlayan Kaya, Rize Erkek Öğretmen Okulu’na girdi. O dönemin öğretmen okulları, yalnızca bir meslek kazandıran kurumlar değil; disiplin, sorumluluk, vatan sevgisi ve halka hizmet anlayışının şekillendiği eğitim yuvalarıydı.

 

1962’de Öğrenci Teşkilat Başkanı olarak görev yaptı. Aynı yıl, Öğretmen Okullarının 16 Mart kuruluş yıldönümü için arkadaşlarıyla “Ayıktı Pirincin Taşı” adlı oyunu hazırladı. Folklor, fıkra ve koroyla zenginleştirilen oyun, 28 kişilik ekiple Ardahan’a taşındı.

 

Dönemin Ardahan Kaymakamı Hayrettin Hakimoğlu’nun desteğiyle Ses Sineması’nda halka sunulan temsiller büyük ilgi gördü. Bu kültür etkinliği, genç Kaya’nın eğitimle birlikte sanata ve toplumsal çalışmaya da önem verdiğini gösteren unutulmaz bir deneyim oldu.

 

Sınıftan dünyaya uzanan öğretmenlik

 

1964-1965’te ilk görev yeri Burdur Bucak Milli (Kocaaliler) nahiyesi oldu. Müdür vekilliği yaptığı bu dönemde, “Yeni Cümle Metodu” ile birinci sınıf öğrencilerini kısa sürede okuma-yazma seviyesine ulaştırdı.

 

Ardından askerlik görevini Isparta’da tamamladı; Ardahan Hoçuvan, Akyaka, İzmit Kandıra ve İstanbul Maltepe Esenyurt’ta öğretmenlik yaptı. Bu yıllarda Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Ön Lisans programını da tamamladı.

 

Onun öğretmenlik anlayışında ders, yalnızca kitap ve tahtadan ibaret değildi. Matematiği müzik ve oyunla birleştirerek öğrencilerine sevdirmeye çalıştı. Yıllar sonra öğrencilerinin farklı mesleklere ulaşması, onun için meslek hayatının en değerli karşılığı oldu.

 

1979-1984 yılları arasındaki yurt dışı öğretmenlik görevi ise hayatında ayrı bir yer tuttu. Beş yıl boyunca yurt dışında yaşayan Türk çocuklarının Türkçelerini, kültürlerini ve aidiyet duygularını korumaları için çalıştı.

 

Emeklilik değil, yeni bir hizmet dönemi

 

Emeklilikle birlikte çalışma hayatı sona ermedi. 1992 yerel seçimlerinde Maltepe Belediye Meclis Üyesi seçildi. Bunun yanında sivil toplum faaliyetlerine yöneldi.

 

Özel gereksinimli iki evladının babası olarak engelli bireylerin ve ailelerinin yaşadığı sorunlara yakından tanıklık etti. Engelliler Derneği yönetiminde görev alarak dayanışma çalışmalarına katkıda bulundu.

 

Aile bağlarını güçlendirmek amacıyla Hacı Ahmet Torunları Aile Birliği’ni kurdu ve bu oluşumun tarihini “Hacı Ahmet Torunları Aile Birliği” kitabıyla kayıt altına aldı. Maltepe Ardahanlılar Derneği yöneticiliği ile Köy Enstitüleri Derneği Maltepe Şubesi’nin kuruluş çalışmalarında da sorumluluk üstlendi.

 

Bir ömrün hafızası: “Benim Hayatım”

 

Kaya’nın yaşamındaki önemli duraklardan biri de yazarlık oldu. Köyde başlayan çocukluğundan öğretmenlik yıllarına, yurt dışı görevinden belediye meclis üyeliğine ve sivil toplum çalışmalarına kadar uzanan yaşamını “Benim Hayatım” adlı kitabında topladı.

 

Bu kitap, bir insanın kendi geçmişine tuttuğu ışığın yanı sıra, bir dönemin eğitim anlayışına ve toplumsal hayatına dair kişisel bir tanıklık niteliği taşıyor.

 

Mikail Kaya’nın hikâyesine bakıldığında, hayatının merkezinde tek bir kavramın bulunduğu görülüyor: sorumluluk.

 

Öğretmenlikte öğrencilerine, yurt dışında Türk çocuklarına, sosyal çalışmalarda topluma, aile yaşamında yakınlarına ve yazarlığında gelecek kuşaklara karşı duyduğu sorumluluk…

 

Ardahan’ın Değirmenli Köyü’nde başlayan bir hayat, yıllar içinde farklı şehirlerden ve ülkelerden geçerek kitap sayfalarına ulaştı.

 

Belki de bir insanın geride bırakabileceği en değerli miras budur:

 

İnsanlara dokunmak, yaşadığı döneme tanıklık etmek ve yaşadıklarını gelecek kuşaklara aktarabilmek.

 

Mikail Kaya’nın “Benim Hayatım”ı, bu anlamda yalnızca kişisel bir hatıra değil; bir öğretmenin, bir babanın, bir yurttaşın ve bir memleket insanının hayata bıraktığı izdir.

 

Yaşanında Sağlık diliyorum.

 

29.9.2026 - İstanbul