Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı kapsamlı hitabın öne çıkan başlıkları ve detayları:
Küresel Sistem ve BM Reformu Çağrısı
- Güvenlik Konseyi Eleştirisi: Erdoğan, 81 yıl önce barışı korumak için kurulan BM Teşkilatının kan kaybettiğini belirterek, 190’dan fazla ülkenin iradesinin 5 ülkenin keyfine bırakılamayacağını vurguladı.
- "Dünya 5’ten Büyüktür": Güvenlik Konseyi’nin adil ve güveni tesis eden bir yapıya kavuşması için mutlaka reforme edilmesi gerektiğinin altını çizdi.
- Uluslararası Adalet: Cezasızlığın sıradanlaştığı bir uluslararası sistemin çürümeye mahkûm olduğunu, uluslararası hukukun güçlüye farklı, zayıfa farklı uygulanmaması gerektiğini ifade etti.
Gazze, Filistin ve Orta Doğu
- Temerküz Kampı Vurgusu: Gazze’nin çağımızın en insanlık dışı ve utanç verici temerküz kampı haline geldiğini belirten Erdoğan, bölgenin dünyanın en büyük çocuk kabristanı ve en yüksek çocuk ampute oranına sahip yeri olduğunu söyledi.
- Filistin Devleti: Filistin Devleti’ni boğma girişimlerinin hüsrana uğrayacağını belirterek, 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin Devleti’nin kurulacağı günlerin görüleceğini vurguladı.
- Mahmud Abbas’ın Yokluğu: Üye ülkelerin tanıdığı Filistin’in Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın üst üste iki yıldır salonda yer alamamasının vicdanları yaraladığını ifade ederek, henüz Filistin’i tanımayan ülkeleri kararlarını gözden geçirmeye davet etti.
- Batı Şeria ve Bölgesel Çatışmalar: Batı Şeria’daki yerleşimci terörünün en ağır dönemini yaşadığına dikkati çekti; Suriye'de 8 Aralık devrimi sonrası kurulan yeni süreci desteklediklerini, Lübnan ve Körfez'deki çatışmaların yayılmaması gerektiğini belirtti.
Kıbrıs ve Bölgesel Politikalar
- KKTC’yi Tanıma Çağrısı: Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliğinin tescil edilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, uluslararası toplumu Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni resmen tanımaya ve diplomatik ilişkiler kurmaya davet etti.
- Avrupa ve NATO: Türkiye’nin çatışmaların ortasında bir istikrar adası olduğunu, Türkiye'nin güvenlik mimarisinin dışında bırakıldığı bir Avrupa'nın daha güçlü olamayacağını ifade etti. Ankara Zirvesi ve AB ile stratejik vizyona vurgu yaptı.
- Kafkasya ve Türk Devletleri: Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki kalıcı barış sürecini desteklediklerini, Türk Devletleri Teşkilatı’nın ve 30 Ekim’deki Liderler Zirvesi’nin önemini dile getirdi.
Çevre, İklim Adaleti ve Sosyal Tehditler
- COP31 Zirvesi: Kasım ayında Antalya’da ev sahipliği yapacakları COP31 Zirvesi'nde iklim adaleti, finansman taahhütleri ve teknoloji transferinin öne çıkarılacağını belirterek liderleri davet etti.
- Sıfır Atık ve Gıda İsrafı: Emine Erdoğan öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık hareketinin küresel bir seferberliğe dönüştüğünü vurgulayan Erdoğan, dünyada her yıl 5,8 trilyon tabak yemeğin çöpe gittiğine dikkat çekti.
- Küresel Tehditler: Batı'da yayılan İslam düşmanlığı, başörtüsü yasakları, kültürel ırkçılık, antisemitizm ve küresel cinsiyetsizleştirme politikalarına karşı aile kurumunun korunması gerektiğinin altını çizdi. Ayrıca yapay zekâ için uluslararası hukuki bir çerçevenin ve BM Uluslararası Yapay Zekâ Sözleşmesi'nin hızla hazırlanmasının mühim olduğunu belirtti.
Hitabını merhum bir şairin dizeleriyle sonlandıran Cumhurbaşkanı Erdoğan, haksızlık karşısında asla susmayacaklarını ve mazlumların hakkını savunmaya devam edeceklerini vurguladı.