HABER AKIŞI

Gaz lambasının altında okumak!

 Tarih: 13-04-2019 20:44:32
Yaşar Geler
Bu dediğim okuma yılları, hatırlayabildiğim kadarıyla bin dokuz yüz altmışlı yıllara denk geliyor. Ancak, belki de halen gaz lambalarının etkisinden, onun ışığından yararlanmaya devam eden yöreler de vardır. Bu yörelerin başında da yaz aylarında göçerlerin çıktıkları dağlarda ki yaylalar vardır. Gaz lambası, altında camdan bir hazinesi bulunan, üstünde içerisinden fitil denilen keten bir örgü geçen metalden çevirmeli bir mekanizması olan ve metal mekanizmaya yerleştirilen cam bir borusu olan bir aydınlatma aracıdır. Gaz lambasının ilerleyen süreçlerde bir de gelişmiş ve adı Lüks olan farklı bir modeli daha çıkmıştı. O ise, alt tarafı metal bir hazine ve yan tarafında pompa dediğimiz gaza basınç sağlayan mekanik bir parçadır. Üst kısmında ise, ara bölümünde rüzgâr akımını engelleyen bir cam siperlik ve iç kısmında da Edison’un ampulü bulmaya çalıştığı sırada kullandığı ketenden yapılmış ve ısıyı alınca yanarak şişen ve ışığı önceki gaz lambasınınkinden daha fazla olan bir aydınlatma aracıdır. Şimdilerde ilkel sayılacak bu iki aydınlatma aracını tanıttıktan sonra, sıra onların yaşamımızdaki hatta asıl önemli yönü eğitim alanımızdaki etkilerini anlatmaya geldi. Yukarıda bahsettiğim yıllarda insanların gerçekten çok zor koşullarda yaşamlarını sürdürmüş olduklarını daha iyi anlıyoruz. Bu yazı yazmamın asıl nedeni de bu yaşamı bilmeyen günümüz insanlarına geçmişin karanlık noktalarını anlatarak yaşadıkları zamanlarının değerini bilmeleri ve bu olanaklarını ilerleyen zamanlarda daha iyi koşullara yönlenmelerini sağlamaktır. O yıllar, Anadolu’nun yaklaşık yüzde doksanının aynı aydınlanma koşullarında olduğu ve ışığın yaşamımızı ne kadar etkilediğini anlamaya çalışıyoruz. Bizim ilçe merkezimizde o yıllarda sıradan bir dere üzerinde bulunan küçük bir elektrik üretim santralinden üretilen ışıkla ilçe merkezi aydınlatılırdı. Köylerde ise, mum ışıkları, gaz lambaları ve gelir düzeyleri yüksek olan ailelerde de lüks lambaları kullanılırdı. Sürekliliği olmayan bir aydınlanma şekli ama sürekliliği olan bir eğitim vardı. Çocuklarımız o zorlu ve yetersiz koşullarda ışıktan yararlanmaya çalışıyorlardı. Işığında bile gözün görme oranı o kadar düşüktü ki, kitap ya da defterdeki yazıyı bile görmekte zorlanırdı insanlar. İlçedeki o santralin ürettiği elektrik ışığıyla bile akşam saatlerinde yine gaz lambası ışığına denk gelen bir ışık altında çalışma olanağımız vardı. Şimdilerde konuşma fırsatı bulduğumuz arkadaşlarımız bile aynı şeylerden söz ediyorlar. Okumanın zorlukları bizim kuşağa denk gelmiş. Işığından bile yararlanamadığımız o mum ışıkları, gaz lambaları ve lüks lambaları yaşamımızın gerçekleridir. Bu gerçeklerle yaşamanın da ayrı bir güzelliği olsa gerek ki, bizim dönem çocuklarını ve gençlerini mutlak okumaya itmiştir. Aslında olanakların geniş olmasına rağmen okumanın zorluklarını şimdi daha fazla hisseder oluyoruz. Şimdiki çocuklarımızın ise, tabiri uygunsa, ’’yedikleri önlerinde, yemedikleri arkalarında’’ misali, öğrenebilme konusunda daha fazla olanağa sahip olmalarına rağmen daha fazla zorlandıklarını gözlemliyoruz. Teknoloji bize fazla gelmeye başladı. Teknolojiyi bir başka yönden önemsediğimiz için aklımız farklı yönlerde çalışmaya başladı. Bununla beraberde öğrenmemiz zorlaştı. Oysa o gaz lambasının ışığı bile bizim geleceğimizi aydınlatmaya yetiyor da artıyordu bile. O gaz lambalarına mahkûmken, kitabımızı, okuma araçlarımızı ve romanlarımızı bile 300 km. uzaklıktaki kentlerden getirtirdik. Ekonomisi iyi olan ailelerin çocukları o kitapları getirtir, diğer çocuklarda sırasıyla yararlanırlardı. Bencillik yoktu. Ben yoktu. Biz vardı. Benim yoktu. Bizim vardı. Şimdi öyle mi, ben varsam her şey ve herkes var. Ben yoksam hiçbir şey ve hiç kimse yok. Ne yazık ki böyle bir nesle doğru gidiyoruz. Işığın, aydınlanmanın önü açılmış ancak, öğrenme zorlaşmış ve eğitimde ayrı zorluklar yaşanmaya başlanmıştır. İnsan geçmişe takılır mı? Aslında takılmamalı. Geçmişi bilmeli, fakat geçmişe özenmemeli. Geçmişten aldığı dersle geleceğe yön vermeli. Gaz lambalarını özler olmuşuz. Gaz lambalarının geleceğimizi nasıl etkilediğini şimdilerde anlar olmuşuz. O kör ışığın ve zor koşulların aranır duruma gelmesi de işin cabası. Gaz lambalarının ışığı altında eğitim görenler arasından öğretmenler, hemşireler, doktorlar, hâkimler, savcılar, kaymakamlar, mühendisler, bankacılar, iş insanları ve daha farklı meslek sahipleri çıkmıştır. Işığın önemini demek ki o nesil anlıyordu. O nesil kavradı ışıkla birlikte geleceğe açılan kapının anlamını. Sanırım şimdilerde o nesil işin rahatını sürüyor. Çünkü şimdi iş sahibi olmak ta meslek sahibi olmak ta oldukça zordur. Milyonlarca insanın işsiz-güçsüz ekmek derdinde olduğunu düşündüğünüzde ışığın ve ışığa kavuşmanın ne derece önemli olduğunu elbette anlıyoruz. Oysa o günün koşullarında kullanmakta olduğumuz Gaz Lambalarını şimdilerde dolap ya da vitrinlerimizde süs aracı olarak görmekteyiz. Her bireyin istediği aydınlanmacı ışığa karışması dileğiyle!
  Bu yazı 539 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
resmi ilanlar
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
HAVA DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 29 18 3 8 45 16 62 +29
2 Galatasaray 29 17 4 8 62 29 59 +33
3 Beşiktaş 29 16 5 8 62 38 56 +24
4 Trabzonspor 29 15 7 7 52 38 52 +14
5 Alanyaspor 29 12 12 5 31 34 41 -3
6 Antalyaspor 29 12 12 5 33 46 41 -13
7 Çaykur Rizespor 29 9 9 11 41 41 38 0
8 Yeni Malatyaspor 29 10 11 8 39 39 38 0
9 Kasımpaşa 29 11 13 5 47 51 38 -4
10 Atiker Konyaspor 29 8 8 13 33 33 37 0
11 MKE Ankaragücü 29 10 13 6 30 42 36 -12
12 Kayserispor 29 9 11 9 28 40 36 -12
13 Sivasspor 29 9 12 8 41 45 35 -4
14 Fenerbahçe 29 7 10 12 34 40 33 -6
15 Bursaspor 29 5 10 14 25 34 29 -9
16 BB Erzurumspor 29 6 13 10 30 38 28 -8
17 Göztepe 29 8 18 3 26 37 27 -11
18 Akhisarspor 29 6 17 6 30 48 24 -18
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 15 11 2 2 25 8 35
2 Ümraniyespor 16 9 4 3 24 14 30
3 Hatayspor 15 8 2 5 25 9 29
4 Denizlispor 15 8 2 5 27 12 29
5 Gazişehir Gaziantep FK 15 8 4 3 24 11 27
6 Balıkesirspor Baltok 15 8 4 3 25 18 27
7 Adana Demirspor 15 7 3 5 26 14 26
8 Altınordu 15 7 4 4 25 14 25
9 Boluspor 15 7 4 4 21 12 25
10 Eskişehirspor 15 6 3 6 20 18 24
11 İstanbulspor 14 7 4 3 22 21 24
12 Osmanlıspor FK 15 7 7 1 19 18 22
13 Altay 15 5 5 5 18 14 20
14 Adanaspor 15 3 6 6 19 19 15
15 Giresunspor 15 4 8 3 15 21 15
16 Afjet Afyonspor 15 3 8 4 17 28 13
17 Elazığspor 15 3 9 3 16 24 12
18 Kardemir Karabükspor 15 0 12 3 6 33 3
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 16 12 2 2 43 13 38
2 Fatih Karagümrük 16 12 2 2 32 15 38
3 Menemen Belediyespor 16 10 2 4 34 19 34
4 Tuzlaspor 16 10 3 3 36 12 33
5 Sivas Belediyespor 16 8 3 5 28 20 29
6 Bandırmaspor 16 8 5 3 26 19 27
7 Etimesgut Belediyespor 16 7 3 6 20 13 27
8 Şanlıurfaspor 16 7 4 5 22 14 26
9 Zonguldak Kömürspor 16 7 4 5 19 15 26
10 Tarsus İdman Yurdu 16 7 5 4 32 25 25
11 Pendikspor 16 6 3 7 24 19 25
12 Kahramanmaraşspor 16 7 5 4 19 16 25
13 Kırklarelispor 16 6 4 6 20 16 24
14 Konya Anadolu Selçukspor 16 4 5 7 24 29 19
15 Bak Spor 16 4 5 7 16 28 19
16 Tokatspor 16 5 8 3 15 18 18
17 Fethiyespor 16 3 6 7 11 18 16
18 Darıca Gençlerbirliği 16 3 10 3 13 33 12
Takım O G M B A Y P AV
1 Nazilli Belediyespor 15 10 0 5 33 12 35
2 Hekimoğlu Trabzon 15 9 1 5 22 7 32
3 Tire 1922 15 8 0 7 23 8 31
4 Nevşehir Belediyespor 15 7 1 7 30 15 28
5 Ergene Velimeşe 16 8 5 3 22 15 27
6 Artvin Hopaspor 15 6 2 7 16 10 25
7 Erzin Belediyespor 15 6 3 6 29 15 24
8 Karaköprü Belediyespor 15 7 5 3 24 19 24
9 Şile Yıldızspor 15 7 6 2 32 21 23
10 Silivrispor 15 6 4 5 16 9 23
11 Yomraspor 15 5 3 7 19 14 22
12 Batman Petrolspor 15 6 5 4 14 15 22
13 Erbaaspor 15 5 4 6 19 13 21
14 Gebzespor 15 5 5 5 16 13 20
15 Kozan Belediyespor 15 4 4 7 14 17 19
16 Büyükçekmece Tepecikspor 15 5 7 3 17 19 18
17 Körfez Spor Kulübü 15 1 11 3 8 33 6
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/04/2019 Medipol Başakşehir vs Göztepe
 27/04/2019 Antalyaspor vs BB Erzurumspor
 27/04/2019 Çaykur Rizespor vs Sivasspor
 27/04/2019 Fenerbahçe vs Trabzonspor
 28/04/2019 Bursaspor vs Akhisarspor
 28/04/2019 Kayserispor (H:1) vs Alanyaspor
 28/04/2019 Beşiktaş vs MKE Ankaragücü
 29/04/2019 Atiker Konyaspor vs Galatasaray
 29/04/2019 Yeni Malatyaspor vs Kasımpaşa
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/04/2019 Gazişehir Gaziantep FK vs Giresunspor
 27/04/2019 Hatayspor vs Adanaspor
 27/04/2019 Altınordu vs Altay
 28/04/2019 İstanbulspor vs Elazığspor
 28/04/2019 Adana Demirspor vs Boluspor
 28/04/2019 Osmanlıspor FK vs Ümraniyespor
 28/04/2019 Denizlispor vs Balıkesirspor Baltok
 29/04/2019 Eskişehirspor vs Afjet Afyonspor
 29/04/2019 Kardemir Karabükspor vs Gençlerbirliği
 29/04/2019 Kardemir Karabükspor - Gençlerbirliği Kardemir Karabükspor ligdeki son 30 maçında hiç kazanamadı  Gençlerbirliği yenilmez
 29/04/2019 Kardemir Karabükspor - Gençlerbirliği Gençlerbirliği ligdeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Gençlerbirliği yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/04/2019 Darıca Gençlerbirliği vs Fatih Karagümrük
 28/04/2019 Fethiyespor vs Pendikspor
 28/04/2019 Kahramanmaraşspor vs Manisa BBSK
 28/04/2019 Kırklarelispor vs Tarsus İdman Yurdu
 28/04/2019 Menemen Belediyespor vs Şanlıurfaspor
 28/04/2019 Sivas Belediyespor vs Etimesgut Belediyespor
 28/04/2019 Tokatspor vs Anadolu Selçukspor
 28/04/2019 Tuzlaspor vs Bandırmaspor
 28/04/2019 Zonguldak Kömürspor vs Bak Spor
 28/04/2019 Kahramanmaraşspor - Manisa BBSK Kahramanmaraşspor ligde evindeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Kahramanmaraşspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/04/2019 Artvin Hopaspor vs Büyükçekmece Tepecikspor
 28/04/2019 Gebzespor vs Ergene Velimeşe
 28/04/2019 Karaköprü Belediyespor vs Şile Yıldızspor
 28/04/2019 Kozan Belediyespor vs Yomraspor
 28/04/2019 Nazilli Belediyespor vs Erzin Belediyespor
 28/04/2019 Nevşehir Belediyespor vs Hekimoğlu Trabzon
 28/04/2019 Silivrispor vs Erbaaspor
 28/04/2019 Tire 1922 vs Batman Petrolspor
 28/04/2019 Artvin Hopaspor - Büyükçekmece Tepecikspor Artvin Hopaspor ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Artvin Hopaspor yenilmez
 28/04/2019 Karaköprü Belediyespor - Şile Yıldızspor Karaköprü Belediyespor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Şile Yıldızspor yenilmez
Yukarı