HABER AKIŞI

Kaos Teorisi

 Tarih: 21-09-2018 01:19:25  -   Güncelleme: 21-09-2018 01:21:00
Necmettin Aslan
Kaos Kuramı ya da Kargaşa Kuramı olarak da bilinmektedir. Evrendeki düzensizliklerin aslında düzenli olduğunu öngören bir teoridir. Yapısal açıdan bir fizik teorisi ya da matematiksel bir tümevarım değildir. Fiziksel gerçeklik parçalarının bir bütün olarak eğilimini açıklamaya yarayan bir yöntemdir.
Örnek vermemiz gerekirse: bir sigara dumanının havada yaptığı şekiller düzensizdir. Tamamen rastlantısal olarak hareket eder. Bir teorik fizikçi, dumanın bu dinamiğinin aslında ortamdaki birçok parametre ve etken ile belirlendiğini savunur. Ancak girdiler ve parametreler o kadar çoktur ki bu konuda net bir kanıya varmak neredeyse imkansızdır. Girdilerin bu denli değişken olmasının temel sebebi o girdilerin aynı zamanda çıktı olmasıdır. Duman örneğine geri dönecek olursa; dumanın hareketine hafif bir hava akımı sebep olur. Ancak hava akımı aslında odanın başka yerindeki bir sıcaklık değişikliği ve basınç farkının neden olduğu bir harekettir. Çok sayıda girdinin sürekli değişerek fiziksel değişimler ve değişik düzenler yaratması, bu yeni düzenlerinin yine kendisini etkilemesi kaos teorisi olarak adlandırılır. Buradaki önemli nokta; tüm bu süreçlerin gözlem ve bilimsel tahminlerle öngörülememesidir. Dolayısıyla bu durum kaos olarak nitelendirilmektedir. Halbuki bilim adamları tüm bu değişimlere neden olan fiziksel yasalara ve matematiksel açıklamalara hakimdir. Yani düzen ve kaosun birbiri ile alakalı olduğunu söylemek mümkündür. Fakat fiziksel yasalar ne kadar basit olursa olsun sonuç çok fazla karmaşık veya rastlantısal olabilmektedir.
Kaos teorisinin getirdiği en önemli değişikliklerden biri kestirilemez determinizmdir. Determinizm evrenin kurulmuş bir saat gibi çalıştığını, olayların önceden görülebileceğini, bütün her şeyin hesaplanabilir olduğunu öngören bir bakış açısıdır. Kaos teorisi, düzensizlerin öngörülebilir nedenleri olduğunu düşünerek determinizme hizmet etmektedir. Sistemin yapısı çok iyi modellenmiş olsa dahi, yapılan en ufak bir hata tamamen farklı sonuçlara yol açabilmektedir. Bu duruma “başlangıç koşullarına duyarlılık” denir. Bu özellik sebebiyle sistem nedensel olarak çalışsa da, uzun vadeli doğru tahminler yapılamamaktadır.
Düzensizlik çok karmaşık bir kavramdır. Herhangi bir şablona uymayan, matematiksel işlemlerle çözülemeyen olayların tamamı düzensizdir. Ancak olaylar, diğer bir değişle vakalar grafiklere dökülebilir. Evrendeki düzensiz olayları grafiğe döktüğümüzde ortaya anlamsız ancak bir şeyler anlatıyormuş gibi görünen şekiller çıkmaktadır. Kaos teorisi “garip çekerler” adı verilen ve grafikleri bu şekilde etkileyen durumları, determinizme bir delil olarak göstermektedir. Kaos teorisi, bir koşula hassas bağlılık ve belirsizlik kuramını bir arada kullanarak bu tip düzensiz olayların matematiksel fonksiyonlara sahip olduğunu iddia etmektedir.
  Bu yazı 1316 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
resmi ilanlar
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
HAVA DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 14 9 2 3 19 6 30 +13
2 Kasımpaşa 14 8 4 2 31 21 26 +10
3 Beşiktaş 14 7 4 3 25 17 24 +8
4 Galatasaray 14 7 4 3 23 16 24 +7
5 Antalyaspor 14 7 5 2 17 19 23 -2
6 Yeni Malatyaspor 14 6 4 4 20 14 22 +6
7 Trabzonspor 14 6 4 4 23 19 22 +4
8 Atiker Konyaspor 14 5 3 6 20 15 21 +5
9 MKE Ankaragücü 14 6 6 2 17 18 20 -1
10 Bursaspor 14 4 3 7 16 14 19 +2
11 Göztepe 14 6 8 0 15 17 18 -2
12 Sivasspor 14 4 4 6 16 19 18 -3
13 Alanyaspor 14 5 9 0 11 20 15 -9
14 BB Erzurumspor 14 3 6 5 12 16 14 -4
15 Fenerbahçe 14 3 6 5 14 19 14 -5
16 Akhisarspor 14 3 7 4 16 25 13 -9
17 Kayserispor 14 3 8 3 10 24 12 -14
18 Çaykur Rizespor 14 1 6 7 15 21 10 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 7 6 0 1 17 1 19
2 Denizlispor 7 5 1 1 17 6 16
3 Ümraniyespor 7 4 2 1 9 5 13
4 İstanbulspor 7 4 2 1 14 13 13
5 Eskişehirspor 7 3 1 3 8 7 12
6 Adana Demirspor 7 3 2 2 11 5 11
7 Altınordu 7 3 2 2 12 7 11
8 Gazişehir Gaziantep FK 7 3 2 2 8 5 11
9 Giresunspor 7 3 3 1 10 8 10
10 Adanaspor 7 2 2 3 9 7 9
11 Hatayspor 7 2 2 3 6 5 9
12 Afjet Afyonspor 7 2 3 2 11 10 8
13 Boluspor 7 2 3 2 8 8 8
14 Balıkesirspor Baltok 7 2 3 2 5 7 8
15 Altay 7 2 4 1 8 9 7
16 Elazığspor 7 2 4 1 10 13 7
17 Osmanlıspor FK 7 2 4 1 3 6 7
18 Kardemir Karabükspor 7 0 6 1 2 15 1
Takım O G M B A Y P AV
1 Tuzlaspor 8 7 0 1 19 1 22
2 Manisa BBSK 7 6 0 1 17 3 19
3 Fatih Karagümrük 8 5 1 2 16 6 17
4 Menemen Belediyespor 8 5 1 2 20 12 17
5 Kırklarelispor 8 4 1 3 14 7 15
6 Pendikspor 7 4 0 3 14 7 15
7 Şanlıurfaspor 7 4 0 3 9 5 15
8 Sivas Belediyespor 8 4 2 2 14 11 14
9 Tarsus İdman Yurdu 7 3 2 2 14 13 11
10 Etimesgut Belediyespor 7 2 1 4 8 8 10
11 Kahramanmaraşspor 8 3 4 1 5 9 10
12 Darıca Gençlerbirliği 8 2 3 3 7 6 9
13 Bandırmaspor 7 2 3 2 6 8 8
14 Zonguldak Kömürspor 7 2 3 2 5 8 8
15 Bugsaş Spor 7 2 3 2 7 12 8
16 Konya Anadolu Selçukspor 7 1 2 4 11 14 7
17 Fethiyespor 8 1 3 4 5 11 7
18 Tokatspor 8 1 5 2 4 12 5
Takım O G M B A Y P AV
1 Nevşehir Belediyespor 7 5 0 2 20 8 17
2 Hekimoğlu Trabzon 7 5 0 2 10 4 17
3 Silivrispor 7 5 1 1 11 2 16
4 Şile Yıldızspor 7 5 2 0 16 6 15
5 Karaköprü Belediyespor 7 5 2 0 15 8 15
6 Nazilli Belediyespor 7 4 0 3 12 6 15
7 Ergene Velimeşe 7 4 1 2 12 5 14
8 Tire 1922 7 3 0 4 11 5 13
9 Kozan Belediyespor 7 3 1 3 8 5 12
10 Artvin Hopaspor 7 2 1 4 6 2 10
11 Yomraspor 7 2 1 4 7 6 10
12 Gebzespor 7 2 2 3 8 5 9
13 Batman Petrolspor 7 2 2 3 8 9 9
14 Erzin Belediyespor 7 2 3 2 10 8 8
15 Büyükçekmece Tepecikspor 7 2 4 1 8 11 7
16 Erbaaspor 7 0 4 3 3 7 3
17 Körfez Spor Kulübü 8 0 6 2 5 18 2
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 07/12/2018 Alanyaspor vs Beşiktaş
 08/12/2018 Sivasspor vs Göztepe
 08/12/2018 Trabzonspor vs Atiker Konyaspor
 08/12/2018 Galatasaray vs Çaykur Rizespor
 09/12/2018 BB Erzurumspor vs Yeni Malatyaspor
 09/12/2018 Bursaspor vs Antalyaspor
 09/12/2018 Akhisarspor vs Fenerbahçe
 10/12/2018 Kasımpaşa vs Kayserispor
 10/12/2018 MKE Ankaragücü vs Medipol Başakşehir
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 08/12/2018 Kardemir Karabükspor vs İstanbulspor
 08/12/2018 Osmanlıspor FK vs Afjet Afyonspor
 08/12/2018 Altınordu vs Adanaspor
 09/12/2018 Hatayspor vs Boluspor
 09/12/2018 Ümraniyespor vs Elazığspor
 09/12/2018 Denizlispor vs Gençlerbirliği
 09/12/2018 Eskişehirspor vs Altay
 10/12/2018 Adana Demirspor vs Giresunspor
 10/12/2018 Gazişehir Gaziantep FK vs Balıkesirspor Baltok
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 08/12/2018 Pendikspor vs Fethiyespor
 09/12/2018 Şanlıurfaspor vs Menemen Belediyespor
 09/12/2018 Bandırmaspor vs Tuzlaspor
 09/12/2018 Bugsaş Spor vs Zonguldak Kömürspor
 09/12/2018 Etimesgut Belediyespor vs Sivas Belediyespor
 09/12/2018 Fatih Karagümrük vs Darıca Gençlerbirliği
 09/12/2018 Konya Anadolu Selçukspor vs Tokatspor
 09/12/2018 Manisa BBSK vs Kahramanmaraşspor
 09/12/2018 Tarsus İdman Yurdu vs Kırklarelispor
 08/12/2018 Pendikspor - Fethiyespor Pendikspor ligde evindeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Pendikspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/12/2018 Batman Petrolspor vs Tire 1922
 09/12/2018 Erzin Belediyespor vs Nazilli Belediyespor
 09/12/2018 Hekimoğlu Trabzon vs Nevşehir Belediyespor
 09/12/2018 Yomraspor vs Kozan Belediyespor
 09/12/2018 Büyükçekmece Tepecikspor vs Artvin Hopaspor
 09/12/2018 Erbaaspor vs Silivrispor
 09/12/2018 Ergene Velimeşe vs Gebzespor
 09/12/2018 Şile Yıldızspor vs Karaköprü Belediyespor
Yukarı