Beyaz Gemi/ Ak Keme

Aytmatov'un en önemli eserlerinden birisi de Beyaz Gemi'dir. Avrupada okunduktan sonra; cennet bir yeri insanlarn nasıl cehenneme çevirebildiğini görmek ve babasınının yollarını gözleyen bu isimsiz çocuğun anısına saygı duruşunda bulunmak için Issık Göl'e Beyaz Gemi Turları başlamıştır. Tanrı Dağları eteklerinde Kırgızlar için kutsal sayılan Issık Göl civarında geçen öykü; Babası ve annesi ayırıldığı için dedesine verilen küçük bir çocuğun trajedisini anlatır. Tanrı Dağları 'nin ormanla kaplı yamaçlarında Mümin Dede'nin yanında barınan çocuk, özlediği babasını her görmek istendiğinde; Issık Göldeki beyaz gemiyi göstererek , o gemide çalıştığını söylerler. Çocuk vakit buldukça tepedeki kayalıklara tırmanarak babasının çalıştığını sandığı Beyaz Gemiyi bakler; ona içinden geçenleri rüzgarlarla ulaştırmak ister. Dağın yamacında ormanı beklemek üzere adeta bırakılmış üç aileden ibaret bu küçük mezrayı asıl cehennem çeviren cahil yapısı ve doymak bilmeyen hırsların gelmediği teyzesinin kocası Orozkul'dur. Orozkul, çocuğu olmadığı için karısı Bekey'i ve kurtarmaya gittiğinde Mümin Dede'yi de döven bir anti insan örneğidir; korumakla görevli olduğu orman ağaçlarını gizlice satar, güçsüzleri ezer, kendisinden üstünlere ye bakalım yapar, hak etmediği şeylere sahip olmak için her türlü değerli çiğner. Bu cehennemi çekilir kılan iki şey vardır; birincisi Beyaz Gemi'de çalıştığını sandığı babasına bir gün mutlaka kavuşacağı ümidi ve ikincisi; Mümin Dede'nin anlatmasıyla soyundan geldikleri Maral Ananın (Buğu Ene) onları felaketlerden kurtaracağına olan inancıdır. Ne var ki, yükselme hırsındaki Orozkul zorla sarhoş ettiği Mümin Dede'ye Maral Ana'yı vurdurmuş dostlarına ziyafet vermektedir. Küçük çocuk hasta haliyle bu gerçeği öğrenince iyice yıkılır; ateşli sayıklamalar ile bir an önce Issık Göl 'de yazar Beyaz Gemi'ye ulaşmak ve olanları babasına anlatmak için kendini evlerinin yanından hışımla akarak Issık Göle dökülen ırmağa atar... Gecenin karanlığında onun bu protestosunun kimse farkına bile varmaz... Ekte; Kırgızistan Devlet Tiyatrosu sanatçılarının Beyaz Gemi adlı öyküyü dramatize ettiği küçük bir video bulacaksınız; sonunda gerçekten perdeler açıldı ve çocuk Issık Gölde kendini/bizi gerçekten bekleyen Beyaz Gemi 'ye doğru suya atılıverdi... Dünyamızı cehennemleştirmeye çalışan Orozkullara asla imkan ve fırsat vermeyelim; gücümüzü daima yaşamdan, çözümden ve adaletten yana koyalım...