HABER AKIŞI

Kaos Teorisi

 Tarih: 21-09-2018 01:19:25  -   Güncelleme: 21-09-2018 01:21:00
Necmettin Aslan
Kaos Kuramı ya da Kargaşa Kuramı olarak da bilinmektedir. Evrendeki düzensizliklerin aslında düzenli olduğunu öngören bir teoridir. Yapısal açıdan bir fizik teorisi ya da matematiksel bir tümevarım değildir. Fiziksel gerçeklik parçalarının bir bütün olarak eğilimini açıklamaya yarayan bir yöntemdir.
Örnek vermemiz gerekirse: bir sigara dumanının havada yaptığı şekiller düzensizdir. Tamamen rastlantısal olarak hareket eder. Bir teorik fizikçi, dumanın bu dinamiğinin aslında ortamdaki birçok parametre ve etken ile belirlendiğini savunur. Ancak girdiler ve parametreler o kadar çoktur ki bu konuda net bir kanıya varmak neredeyse imkansızdır. Girdilerin bu denli değişken olmasının temel sebebi o girdilerin aynı zamanda çıktı olmasıdır. Duman örneğine geri dönecek olursa; dumanın hareketine hafif bir hava akımı sebep olur. Ancak hava akımı aslında odanın başka yerindeki bir sıcaklık değişikliği ve basınç farkının neden olduğu bir harekettir. Çok sayıda girdinin sürekli değişerek fiziksel değişimler ve değişik düzenler yaratması, bu yeni düzenlerinin yine kendisini etkilemesi kaos teorisi olarak adlandırılır. Buradaki önemli nokta; tüm bu süreçlerin gözlem ve bilimsel tahminlerle öngörülememesidir. Dolayısıyla bu durum kaos olarak nitelendirilmektedir. Halbuki bilim adamları tüm bu değişimlere neden olan fiziksel yasalara ve matematiksel açıklamalara hakimdir. Yani düzen ve kaosun birbiri ile alakalı olduğunu söylemek mümkündür. Fakat fiziksel yasalar ne kadar basit olursa olsun sonuç çok fazla karmaşık veya rastlantısal olabilmektedir.
Kaos teorisinin getirdiği en önemli değişikliklerden biri kestirilemez determinizmdir. Determinizm evrenin kurulmuş bir saat gibi çalıştığını, olayların önceden görülebileceğini, bütün her şeyin hesaplanabilir olduğunu öngören bir bakış açısıdır. Kaos teorisi, düzensizlerin öngörülebilir nedenleri olduğunu düşünerek determinizme hizmet etmektedir. Sistemin yapısı çok iyi modellenmiş olsa dahi, yapılan en ufak bir hata tamamen farklı sonuçlara yol açabilmektedir. Bu duruma “başlangıç koşullarına duyarlılık” denir. Bu özellik sebebiyle sistem nedensel olarak çalışsa da, uzun vadeli doğru tahminler yapılamamaktadır.
Düzensizlik çok karmaşık bir kavramdır. Herhangi bir şablona uymayan, matematiksel işlemlerle çözülemeyen olayların tamamı düzensizdir. Ancak olaylar, diğer bir değişle vakalar grafiklere dökülebilir. Evrendeki düzensiz olayları grafiğe döktüğümüzde ortaya anlamsız ancak bir şeyler anlatıyormuş gibi görünen şekiller çıkmaktadır. Kaos teorisi “garip çekerler” adı verilen ve grafikleri bu şekilde etkileyen durumları, determinizme bir delil olarak göstermektedir. Kaos teorisi, bir koşula hassas bağlılık ve belirsizlik kuramını bir arada kullanarak bu tip düzensiz olayların matematiksel fonksiyonlara sahip olduğunu iddia etmektedir.
  Bu yazı 994 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
resmi ilanlar
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
HAVA DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 8 6 2 0 16 9 18 +7
2 Medipol Başakşehir 8 4 1 3 12 4 15 +8
3 Beşiktaş 8 4 1 3 15 10 15 +5
4 Kasımpaşa 8 5 3 0 17 15 15 +2
5 Trabzonspor 8 4 3 1 17 11 13 +6
6 Antalyaspor 8 4 3 1 11 14 13 -3
7 Atiker Konyaspor 8 3 2 3 14 12 12 +2
8 Yeni Malatyaspor 8 3 2 3 11 9 12 +2
9 Göztepe 8 4 4 0 10 11 12 -1
10 Alanyaspor 8 4 4 0 6 12 12 -6
11 MKE Ankaragücü 8 3 4 1 8 9 10 -1
12 Sivasspor 8 2 3 3 12 15 9 -3
13 Kayserispor 8 2 3 3 7 10 9 -3
14 Bursaspor 8 1 2 5 5 7 8 -2
15 Fenerbahçe 8 2 4 2 6 10 8 -4
16 Çaykur Rizespor 8 1 3 4 10 10 7 0
17 Akhisarspor 8 1 5 2 9 13 5 -4
18 BB Erzurumspor 8 1 5 2 6 11 5 -5
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 4 4 0 0 10 1 12
2 Ümraniyespor 4 3 1 0 7 3 9
3 Boluspor 4 2 0 2 5 2 8
4 Adana Demirspor 4 2 1 1 9 3 7
5 Denizlispor 4 2 1 1 7 2 7
6 Hatayspor 4 2 1 1 5 3 7
7 Giresunspor 4 2 2 0 5 3 6
8 Afjet Afyonspor 4 1 1 2 7 3 5
9 Eskişehirspor 4 1 1 2 4 5 5
10 Altınordu 4 1 2 1 6 4 4
11 Gazişehir Gaziantep FK 4 1 2 1 4 5 4
12 Altay 4 1 2 1 3 4 4
13 Adanaspor 4 1 2 1 4 6 4
14 Balıkesirspor Baltok 3 1 1 1 2 4 4
15 İstanbulspor 4 1 2 1 6 12 4
16 Elazığspor 4 1 3 0 6 9 3
17 Osmanlıspor FK 4 1 3 0 1 4 3
18 Kardemir Karabükspor 4 0 3 1 1 7 1
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 4 4 0 0 9 1 12
2 Tuzlaspor 4 3 0 1 8 1 10
3 Pendikspor 4 3 0 1 8 3 10
4 Şanlıurfaspor 4 3 0 1 5 2 10
5 Sivas Belediyespor 4 3 1 0 8 3 9
6 Tarsus İdman Yurdu 4 2 0 2 10 6 8
7 Fatih Karagümrük 4 2 1 1 4 2 7
8 Zonguldak Kömürspor 4 2 1 1 4 2 7
9 Menemen Belediyespor 4 2 1 1 9 8 7
10 Kahramanmaraşspor 4 2 1 1 4 3 7
11 Etimesgut Belediyespor 4 2 1 1 4 4 7
12 Bugsaş Spor 4 2 2 0 6 8 6
13 Konya Anadolu Selçukspor 4 1 1 2 7 6 5
14 Kırklarelispor 4 1 1 2 3 2 5
15 Bandırmaspor 4 1 1 2 3 4 5
16 Darıca Gençlerbirliği 4 0 2 2 2 5 2
17 Fethiyespor 4 0 2 2 3 8 2
18 Tokatspor 4 0 3 1 1 5 1
Takım O G M B A Y P AV
1 Silivrispor 4 4 0 0 9 0 12
2 Hekimoğlu Trabzon 4 3 0 1 6 2 10
3 Şile Yıldızspor 4 3 1 0 11 4 9
4 Nazilli Belediyespor 3 3 0 0 4 0 9
5 Nevşehir Belediyespor 4 2 0 2 13 7 8
6 Tire 1922 3 2 0 1 5 1 7
7 Ergene Velimeşe 4 2 1 1 4 3 7
8 Erzin Belediyespor 4 2 2 0 7 4 6
9 Karaköprü Belediyespor 4 2 2 0 10 8 6
10 Kozan Belediyespor 3 2 1 0 5 3 6
11 Gebzespor 4 1 1 2 5 3 5
12 Artvin Hopaspor 3 1 0 2 1 0 5
13 Yomraspor 4 1 1 2 1 1 5
14 Büyükçekmece Tepecikspor 4 1 2 1 5 6 4
15 Batman Petrolspor 4 0 1 3 4 7 3
16 Erbaaspor 4 0 2 2 2 4 2
17 Körfez Spor Kulübü 4 0 3 1 3 11 1
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/10/2018 Galatasaray vs Bursaspor
 20/10/2018 Kasımpaşa vs Akhisarspor
 20/10/2018 Medipol Başakşehir vs Kayserispor
 20/10/2018 Sivasspor vs Fenerbahçe
 21/10/2018 Çaykur Rizespor vs Atiker Konyaspor
 21/10/2018 Alanyaspor vs Antalyaspor
 21/10/2018 MKE Ankaragücü vs Yeni Malatyaspor
 21/10/2018 Göztepe vs Beşiktaş
 22/10/2018 Trabzonspor vs BB Erzurumspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/10/2018 Denizlispor vs Afjet Afyonspor
 20/10/2018 Gençlerbirliği vs Adanaspor
 20/10/2018 Balıkesirspor Baltok vs Boluspor
 20/10/2018 Gazişehir Gaziantep FK vs Ümraniyespor
 21/10/2018 Hatayspor vs Osmanlıspor FK
 21/10/2018 Kardemir Karabükspor vs Altay
 21/10/2018 İstanbulspor vs Giresunspor
 22/10/2018 Adana Demirspor vs Elazığspor
 22/10/2018 Altınordu vs Eskişehirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/10/2018 Tokatspor vs Kırklarelispor
 21/10/2018 Konya Anadolu Selçukspor vs Manisa BBSK
 21/10/2018 Darıca Gençlerbirliği vs Bugsaş Spor
 21/10/2018 Fatih Karagümrük vs Etimesgut Belediyespor
 21/10/2018 Tuzlaspor vs Sivas Belediyespor
 21/10/2018 Fethiyespor vs Kahramanmaraşspor
 21/10/2018 Menemen Belediyespor vs Zonguldak Kömürspor
 21/10/2018 Şanlıurfaspor vs Pendikspor
 21/10/2018 Tarsus İdman Yurdu vs Bandırmaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/10/2018 Artvin Hopaspor vs Gebzespor
 21/10/2018 Erzin Belediyespor vs Şile Yıldızspor
 21/10/2018 Yomraspor vs Batman Petrolspor
 21/10/2018 Kozan Belediyespor vs Silivrispor
 21/10/2018 Büyükçekmece Tepecikspor vs Hekimoğlu Trabzon
 21/10/2018 Körfez Spor Kulübü vs Erbaaspor
 21/10/2018 Nazilli Belediyespor vs Ergene Velimeşe
 21/10/2018 Tire 1922 vs Karaköprü Belediyespor
Yukarı