HABER AKIŞI

Cumhûr, Cumhûriyet ve Atatürk

 Tarih: 29-10-2018 11:26:34
Prof. Dr. Ramazan KORKMAZ
Cumhûr, Arapça toplanmak, bir araya gelmek, birleşmek anlamındaki cem' sözünden türeyen bir terimdir. Sözcük anlamı; birikme, yığın, kalabalık olmasına rağmen terim anlamı daha geniştir; 'herhangi bir şeyin en büyük kısmı ', 'bir topluluğun çoğunluğu', 'seçkin halk', önde gelenler', 'alimler topluluğu' gibi anlamlar içerir. İslamî literatürde 'cumhûrü'-l ulema (alimlerin coğunluğu), 'cumhûrü'l hukema' (filozoflarin çoğunluğu), 'cumhûrü'l-müfessirîn' (tefsir alimlerinin çoğunluğu) ifadelerinde de görüldüğü gibi, terim olarak kullanımına sıkça rastlamak mümkündür. Cumhûr sözü, sosyolojik bir terim olarak, yığın, sürü, niteliksiz kalabalık anlamı taşımaz; aksine bir amaca yönelmişliği, ülkü birliğini, bir gelecek tasavvurunda birleşen iradi/bilinçli toplulukları ifade eder; bir araya gelme’ye, toplaşma’ya, birleşme’ye ve geleceğe yönelme’ye zor ve baskı’dan çok ortak ‘rıza’ ve ‘bilinçli/iradi bir tercih’ yön verir. Cumhûriyet ise, kendi kendini yönetme ehliyetine sahip reşid insanlar topluluğunun, kendileriyle ilgili yönetimsel işleri yürütmek üzere reylerini, güvenilir/emin bulduğu insanlara ‘geçici süre’liğine emanet etmesidir. Cumhûriyet, en ideal anlamıyla ortak sağduyunun ve yaşama iradesinin halkı yönetmesidir. Dünyada pek çok ülkede cumhuriyet idaresi vardır; ancak bir cumhuriyet yönetiminin kalitesi, onu meydana getiren halkın birer birer kalitesine, reşid olup olmamasına, bilinç seviyesine, ülkü birliğindeki kapsayıcılığa ve ortak bir geleceği birlikte yaşama tasavvurundaki güçlü iradeye bağlıdır. Zorla bir araya getirilmiş ve iradelerine ipotek konmuş toplulukların önüne sandık koyarak yönetimin adını Cumhuriyet/Republic koymak, yönetimin de hakkıyla cumhuriyet olduğu anlamını taşımaz. Bu yüzden 29 Ekim 1923’te kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin en öncelikli hedefi, aydınlanma idi; yurdun dört bir tarafına okullar açılmaya çalışıldı; çünkü karanlıkla aydınlık bir arada barınamazdı. Anadolu halkını yüz yıllarca istila eden hurafelerden, batıl itikatlardan ve cehaletten kurtarmanın ana yolu, ilmin ışığı ile aydınlatmak idi ; o yüzden kurucu irade “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir..:” demişti. Cumhuriyet’in en önemli özelliklerinden biri de eşitlik ilkesi idi; kadını-erkeği, doğulusu-batılısı, genci-yaşlısı ile bütünsel olarak toplumu kavramış ve ona "kul" ya da "teba" olarak değil, birey olarak haklarını vermek istemişti; bunu tesis etmek için bir çok yerde halkın bunun farkında olmamasına rağmen onlara hakları veriliyor; okumaları, eğitim almaları, sağlık güvencesinden yararlanması sağlanıyor, seçme ve seçilme hakları bilgilendirilerek öne çıkarılıyor ve anlatılıyordu. Bu yönüyle Türkiye Cumhuriyeti, özgür, bilinçli ve aydın bireyler de yetiştirerek kendi kendisini de güvenceye alıyordu. Çünkü gerçek anlamda Cumhuriyet, bir fazilet rejimi de demekti. Türkiye Cumhuriyeti’ndeki kadınların, seçme ve seçilme haklarına bir çok Avrupa ülkesinden önce sahip olması, kadınlarımızın, Cumhuriyetimizin temel unsurlarından birisi olduğunu göstermesi dışında; Fikret’in “Elbet sefil olur beşer, kadın düşerse.” dizesindeki, kadını yücelterek, toplumu yüceltme, yaşatma anlayışı da bulunmaktadır. Bu yüzden Cumhuriyetimizin en önemli savunucularından biri de ‘sahiplendikleri her davayı başarıya ulaştıran’ kadınlarımızdır. Cumhuriyet, köleler rejimi değildir. O yüzden Ekonomik özgürlüğün kazanılması için; Kapitülasyonlar vasıtasıyla Osmanlı’dan kalma Düyun-u Umumiye’nin borçları da ödenecek şekilde fabrikalar açılmış, üretime yönelik bir bilinç örgütlenmesi yapılmış, kooperatifler kurulmuş ve topyekun bir çalışma/kazanma/ toprağı işleme seferberliği başlatılmıştır. Çalışarak, emek harcayarak ve hak ederek kazanılan hayatın gerçek efendisi, emeğin ve hakedişin öznesi olan insandır; birinin himmetine, iltimasına ve onamasına gerek yoktur. O yüzden kurucu iradenin ulu kişi arketipi olarak da gördüğüm Atatürk, öğretmenlerden "Fikri hür, vicdanı hür nesiller" yetiştirmelerini istemiştir. Çünkü özgürlük, gelecekteki varlığımızı inşa edecektir... Türkiye Cumhuriyeti, devraldığı tarihi misyonuna da uygun olarak mazlum toplulukların/ halkların/ milletlerin de umudu olmuştur, olmaya devam edecektir. Bizim kültürümüzde emanet kutsaldır ve ona ihanet düşünülemez. Geleceğe doğru bir özgürlük atılımı olan Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ü ve arkadaşlarını saygıyla, rahmetle anıyorum. Bizlere düşen emanete layıkıyla sahip çıkmaktır...
  Bu yazı 1971 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
resmi ilanlar
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
HAVA DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 12 8 1 3 17 5 27 +12
2 Galatasaray 12 7 3 2 22 14 23 +8
3 Kasımpaşa 12 7 4 1 26 19 22 +7
4 Yeni Malatyaspor 12 6 3 3 19 10 21 +9
5 Antalyaspor 12 6 4 2 16 18 20 -2
6 MKE Ankaragücü 12 6 5 1 15 13 19 +2
7 Beşiktaş 12 5 4 3 20 16 18 +4
8 Göztepe 12 6 6 0 15 14 18 +1
9 Atiker Konyaspor 12 4 3 5 17 14 17 +3
10 Trabzonspor 12 4 4 4 19 18 16 +1
11 Sivasspor 12 3 4 5 14 18 14 -4
12 Bursaspor 12 2 3 7 10 11 13 -1
13 Fenerbahçe 12 3 5 4 11 15 13 -4
14 Akhisarspor 12 3 6 3 13 20 12 -7
15 Kayserispor 12 3 6 3 10 17 12 -7
16 Alanyaspor 12 4 8 0 6 18 12 -12
17 BB Erzurumspor 12 2 5 5 10 14 11 -4
18 Çaykur Rizespor 12 1 6 5 13 19 8 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 6 5 0 1 11 1 16
2 Denizlispor 6 4 1 1 14 4 13
3 Ümraniyespor 6 4 1 1 9 4 13
4 Eskişehirspor 6 3 1 2 6 5 11
5 Adana Demirspor 6 3 2 1 10 4 10
6 Giresunspor 6 3 2 1 9 3 10
7 Altınordu 6 3 2 1 11 6 10
8 İstanbulspor 6 3 2 1 12 13 10
9 Adanaspor 6 2 2 2 9 7 8
10 Gazişehir Gaziantep FK 6 2 2 2 7 5 8
11 Boluspor 6 2 2 2 6 5 8
12 Hatayspor 6 2 2 2 5 4 8
13 Altay 6 2 3 1 7 7 7
14 Balıkesirspor Baltok 5 2 2 1 5 6 7
15 Elazığspor 6 2 4 0 9 12 6
16 Osmanlıspor FK 6 2 4 0 2 5 6
17 Afjet Afyonspor 6 1 3 2 9 9 5
18 Kardemir Karabükspor 6 0 5 1 1 13 1
Takım O G M B A Y P AV
1 Tuzlaspor 7 6 0 1 18 1 19
2 Manisa BBSK 6 6 0 0 17 3 18
3 Fatih Karagümrük 7 5 1 1 15 5 16
4 Menemen Belediyespor 7 4 1 2 18 11 14
5 Pendikspor 6 4 0 2 13 6 14
6 Şanlıurfaspor 6 4 0 2 8 4 14
7 Sivas Belediyespor 7 4 2 1 12 9 13
8 Tarsus İdman Yurdu 7 3 2 2 14 13 11
9 Kahramanmaraşspor 7 3 3 1 5 7 10
10 Kırklarelispor 6 2 1 3 8 6 9
11 Darıca Gençlerbirliği 7 2 2 3 7 5 9
12 Etimesgut Belediyespor 6 2 1 3 7 7 9
13 Zonguldak Kömürspor 6 2 2 2 5 6 8
14 Fethiyespor 7 1 2 4 5 9 7
15 Bugsaş Spor 6 2 3 1 6 11 7
16 Konya Anadolu Selçukspor 6 1 2 3 8 11 6
17 Bandırmaspor 6 1 3 2 3 6 5
18 Tokatspor 7 1 5 1 3 11 4
Takım O G M B A Y P AV
1 Şile Yıldızspor 6 5 1 0 16 5 15
2 Silivrispor 6 5 1 0 11 2 15
3 Nevşehir Belediyespor 6 4 0 2 17 7 14
4 Hekimoğlu Trabzon 6 4 0 2 9 4 14
5 Tire 1922 6 3 0 3 10 4 12
6 Karaköprü Belediyespor 6 4 2 0 13 8 12
7 Nazilli Belediyespor 6 3 0 3 10 6 12
8 Ergene Velimeşe 6 3 1 2 8 5 11
9 Kozan Belediyespor 6 3 1 2 8 5 11
10 Artvin Hopaspor 6 2 1 3 6 2 9
11 Yomraspor 6 2 1 3 5 4 9
12 Batman Petrolspor 6 2 1 3 8 8 9
13 Erzin Belediyespor 7 2 3 2 10 8 8
14 Gebzespor 6 1 2 3 5 4 6
15 Büyükçekmece Tepecikspor 6 1 4 1 6 11 4
16 Erbaaspor 6 0 3 3 2 5 3
17 Körfez Spor Kulübü 7 0 6 1 4 17 1
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/11/2018 Galatasaray vs Atiker Konyaspor
 24/11/2018 BB Erzurumspor vs Antalyaspor
 24/11/2018 Alanyaspor vs Kayserispor
 24/11/2018 MKE Ankaragücü vs Beşiktaş
 25/11/2018 Sivasspor vs Çaykur Rizespor
 25/11/2018 Akhisarspor vs Bursaspor
 25/11/2018 Kasımpaşa vs Yeni Malatyaspor
 25/11/2018 Trabzonspor vs Fenerbahçe
 26/11/2018 Göztepe vs Medipol Başakşehir
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/11/2018 Kardemir Karabükspor vs Balıkesirspor Baltok
 24/11/2018 Hatayspor vs Altay
 24/11/2018 Eskişehirspor vs Ümraniyespor
 24/11/2018 İstanbulspor vs Gençlerbirliği
 25/11/2018 Denizlispor vs Giresunspor
 25/11/2018 Adana Demirspor vs Adanaspor
 25/11/2018 Gazişehir Gaziantep FK vs Boluspor
 25/11/2018 Altınordu vs Afjet Afyonspor
 26/11/2018 Osmanlıspor FK vs Elazığspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/11/2018 Bugsaş Spor vs Kahramanmaraşspor
 25/11/2018 Şanlıurfaspor vs Darıca Gençlerbirliği
 25/11/2018 Bandırmaspor vs Tokatspor
 25/11/2018 Etimesgut Belediyespor vs Fethiyespor
 25/11/2018 Kırklarelispor vs Sivas Belediyespor
 25/11/2018 Konya Anadolu Selçukspor vs Fatih Karagümrük
 25/11/2018 Manisa BBSK vs Tuzlaspor
 25/11/2018 Pendikspor vs Menemen Belediyespor
 25/11/2018 Zonguldak Kömürspor vs Tarsus İdman Yurdu
 25/11/2018 Bandırmaspor - Tokatspor Tokatspor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kazanamadı  Bandırmaspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/11/2018 Hekimoğlu Trabzon vs Kozan Belediyespor
 24/11/2018 Yomraspor vs Nazilli Belediyespor
 24/11/2018 Büyükçekmece Tepecikspor vs Körfez Spor Kulübü
 25/11/2018 Batman Petrolspor vs Artvin Hopaspor
 25/11/2018 Erbaaspor vs Nevşehir Belediyespor
 25/11/2018 Ergene Velimeşe vs Karaköprü Belediyespor
 25/11/2018 Gebzespor vs Silivrispor
 25/11/2018 Şile Yıldızspor vs Tire 1922
 25/11/2018 Gebzespor - Silivrispor Silivrispor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kazanamadı  Gebzespor yenilmez
 25/11/2018 Gebzespor - Silivrispor Gebzespor ligdeki son 8 maçında hiç kazanamadı  Silivrispor yenilmez
 25/11/2018 Erbaaspor - Nevşehir Belediyespor Erbaaspor ligde evindeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Nevşehir Belediyespor yenilmez
Yukarı